gratis artikelen

Theepotten en kopjes op de muren van het fort

17-08-2015
In Fort benoorden Spaarndam is geen licht. Het schijnsel van Ziegel Ziegelaars zaklamp vangt eerst enkele langpootspinnen, daarna duiken op een gewelfde muur enkele geschilderde gezichten op. Aan hun mutsen en uniformen zijn ze te herkennen als Kozakken. Ze zien er stoer uit. [..]
 

Romeins Heerlen ouder en groter dan gedacht

13-04-2015
De thermen in Heerlen zijn het best bewaarde stenen gebouw uit de Romeinse tijd in Nederland. ‘Maar we wisten er veel minder van dan gedacht,’ vertelt archeologe Karen Jeneson, conservator van het Thermenmuseum. ‘Het vroegere onderzoek blijkt nooit helemaal uitgewerkt te zijn.’ [..]
 

Een luxe boerderij aan de rand van het rijk

23-12-2014
De eenzame reiziger die begin tweede eeuw door de woeste Brabantse Kempen reed, kwam zo nu en dan kleine nederzettingen tegen met drie, vier houten boerderijen. Des te groter de verrassing als in deze uithoek van het Romeinse rijk een grote witgepleisterde stenen boerderij met rode dakpannen opdook.
[..]
 

nieuwste artikelen

oudheid

Een kijkje in the cribs van Plinius

26-07-2017 Een inkijkje in het buitenleven van de Romeinse elite. Dat biedt classicus Vincent Hunink in zijn vertaling van enkele brieven van Plinius. Mijn landhuizen Brieven over Romeinse villa’s zegt ook iets over Plinius zelf. [...]

Schijnheilige goede sier

21-06-2017 Het Getty maakt goede sier met de teruggave van een Zeus-beeldje. Wordt het niet eens tijd dat het museum deze poppenkast achterwege laat en zich veel duidelijker over alle illegaal opgegraven oudheden in zijn collectie uitspreekt? [...]

Een Romeins huis met meerdere lagen

31-05-2017 Casa Romana is een mooi vormgegeven meerlagige tentoonstelling over het Romeinse huis in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. [...]

Eduard Glaser en de hoofden van Saba

10-05-2017 Wie was Eduard Glaser, 'pionier' in het onderzoek van Zuid-Arabië in de Oudheid, met name het schrift. En wat betekenen de albasten hoofden met geometrische trekken in het Kunsthistorisches Museum in Wenen?  [...]

Ruimte voor een koningin op een kleitablet

05-04-2017 Jorrit Kelder en Marco Poelwijk komen met een nieuwe interpretatie van het Myceense tablet Ta 711. Ze voeren voor het eerst een koningin op in de Myceense teksten. [...]

Hoe een Cypriotisch hoofd op de Tefaf kwam

15-03-2017 Op de TEFAF zijn weer veel oudheden zonder duidelijke verzamelgeschiedenis. Maar bij kunsthandel Cahn staat een Cypriotisch beeld met een interessant verleden. Opgegraven door een Italiaans-Amerikaanse consul met een militair verleden. Achter de verweving door Cahn zit ook een verhaal. [...]

Afwegingen bij een aankoop

22-02-2017 Trots presenteerde het Allard Pierson Museum een nieuw Egyptisch vrouwenbeeldje dat bijna nergens anders bekend is. Maar het beeld komt uit een privéverzameling en is gekocht bij een kunsthandel. Die combinatie is gevaarlijk. Dat beseffen ze ook bij het museum. [...]

'Test, test, test' op het Forum Romanum

20-01-2017 Een onderzoeksteam van de Humboldt Universität in Berlijn, dat bezig is met een digitaal 3D-model van het Forum Romanum, heeft onderzocht in hoeverre een spreker op de Rostra, het openbare spreekgestoelte, zonder moderne hulpmiddelen als microfoons goed was te verstaan.
[...]

Laocoön met een kleurtje

12-12-2016 Aan de Humboldt Universität Berlin hebben onderzoekers een nieuwe reconstructie van de Laocoöngroep gemaakt. Daarvoor hebben ze niets hoeven veranderen aan het origineel in het Vaticaans Museum. De nieuwe reconstructie die van Laocoön meer een pijnlijdend offer dan een lijdzame held maakt is virtueel. [...]

Esthetisch en wetenschappelijk verantwoord

28-11-2016 Het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden heeft de afgelopen jaren een voor een de vaste afdelingen vernieuwd. De esthetisch en wetenschappelijk verantwoord ingerichte nieuwe Egypte-afdeling is de laatste in de rij.
[...]

Werk in uitvoering met publiek

02-11-2016 Meestal wordt een tentoonstelling ingericht achter gesloten deuren. Het Amsterdamse Allard Pierson Museum doet het anders. Het vraagt nadrukkelijk het publiek om raad en commentaar bij de nieuwe inrichting van de afdeling over het Romeinse Rijk.
[...]

Tussenstop (Romeins) Mainz

19-10-2016 Mainz was maar een tussenstop. Op het programma stonden alleen een bezoek aan een Nederlandse archeoloog in Duitse dienst en aan het Römisch-Germanisches Zentralmuseum (RGZM). De archeoloog bleek afwezig en de tentoonstelling was anders dan verwacht.
[...]

Romeins verleden voorbeeldig getoond

20-08-2016 Museum Castellum de Hoge Woerd laat op voorbeeldige wijze het Romeinse verleden zien van een plek die nu een nieuwbouwwijk is. [...]

Achterkant van dagje graven aan de Via Appia

06-08-2016 Elke opgraving heeft een achterkant. Die komt aan bod in dit artikel over een dagje bij de opgravingen tussen de vijfde en zesde mijl van de Via Appia in Rome. [...]

Aangenaam kennismaken

05-07-2016 'Ontmoetingen met de Oriënt' in het Allard Pierson Museum is een drieluik over contacten in de Gouden Eeuw tussen Nederlandse wetenschappers en oosterlingen, de Britse Egyptoloog Flinders Petrie en Emilie Haspels, pionier voor de archeologie van Phrygië in Turkije.  [...]

De slag en het Konfliktlandschaft

14-06-2016 Christiane Kunst, hoogleraar Oude Geschiedenis aan de Universität Osnabrück, onderzoekt de Slag bij de Granicus, waar Alexander de Grote zijn eerste overwinning op de Perzen behaalde. Ze interesseert zich daarbij meer voor de beschrijvingen en mythen rond de strijd, en de latere betekenissen ervan dan voor de precieze locatie. [...]

Een Romeinse necropool met charme

18-05-2016 Slovenië telt veertien archeologische parken. Daarbij moet niet gedacht worden aan enorme complexen, maar aan klein maar fijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Romeinse necropool bij Sempeter v Savinjinski dolini waar grafmonumenten een goed beeld geven van de romanisering vanaf de eerste eeuw. [...]

De kust hoorde ook bij het Romeinse rijk

31-03-2016 De tentoonstelling 'Romeinse kust' in het Rijksmuseum van Oudheden toont hoe Romeinen en inheemse bevolking in het Nederlandse kustgebied samenleefden. Pas de laatste jaren doen archeologen structureel onderzoek naar dit onderwerp. [...]

Ruimtearcheologie tegen plundering oudheden

04-03-2016 De aandacht en lof voor ruimtearcheologe Sarah Parcak zijn een beetje overdreven, maar ze doet nuttig werk. Met behulp van satellietfoto’s heeft ze de plundering van archeologische vindplaatsen in Egypte in kaart gebracht. Haar onderzoek wordt vooral interessant als het wordt gecombineerd met onderzoek naar de handel in Egyptische oudheden door de grote veilinghuizen. [...]

Een portie gemengde egyptologie

28-01-2016 Een portie gemengde egyptologie. Met onder meer Belgisch rotskunstonderzoek, een verloren gewaande stèle die volgende maand wordt teruggegeven aan het Ägyptisches Museum in Berlijn, persoonlijke religieuze beleving in Deir el-Medina en het mummiejongetje dat uit de vitrines van het Rijksmuseum van Oudheden is gehaald. [...]

Niet voor bloeddorstigen

31-12-2015 Het Gallo-Romeins Museum in Tongeren laat zien dat een tentoonstelling over gladiatoren niet sensatiebelust en goedkoop hoeft te zijn. [...]

Klassieke wereld in bredere en betere context

10-12-2015 Het RMO heeft de afdelingen van de klassieke wereld heringericht. Grieken, Etrusken en Romeinen worden nu in een bredere context geplaatst. Op zich een goed idee. Toch is er nog wel iets aan te merken. [...]

Mooi maar net te simpel

08-10-2015 Rome - De Droom van Keizer Constantijn wil laten zien dat het keizerschap van Constantijn en zijn keuze voor het christendom een sleutelmoment is geweest in de geschiedenis en kunstgeschiedenis. Dat doet het aan de hand van topstukken en een prachtige vormgeving. Alleen is het verhaal te simpel.
[...]

Mijmeringen aan het graf van Robert Koldewey

25-09-2015 De grafsteen van Robert Koldewey in Berlijn Lichterfelde vermeldt vier vindplaatsen die in zijn carrière van belang zijn geweest: Assos, Neandria, Sendschirli en Babylon. [...]

Nog even geduld a.u.b.

18-08-2015 Nefertiti haalde vorige week de koppen van de media. Haar graf zou zijn gevonden en ook nog eens op een opvallende plek, want in het graf van Toetanchamon. Zal wel, was mijn eerste gedachte.
[...]

Woordenboeken Grieks mensenwerk

12-08-2015 Brill komt met een nieuw standaardwoordenboek voor classici, The Brill Dictionary of Ancient Greek. Schrik niet, over woordenboeken zijn ook stukken te schrijven die niet alleen voor de fijnproevers interessant zijn, want een duik in de geschiedenissen van Griekse woordenboeken en hun makers voert onder andere langs Lewis Caroll, turnen en Franco. [...]

Griekse bewegingen in schildering en beeld

05-07-2015 De tentoonstelling Schijnbeweging in het Amsterdamse Allard Pierson Museum gaat over hoe de Grieken beweging in hun beelden en schilderingen suggereerden.
[...]

394, Slag bij de Frigidus

11-06-2015 De Slag bij de Frigidus in 394 werd lang beschouwd als een strijd tussen christendom en heidendom. Tegenwoordig wordt daar anders over gedacht. Ook is er discussie waar de slag zich heeft afgespeeld. Wel staat vast dat de strijd plaatsvond in wat nu Slovenië is. Een reisverslag. [...]

Gekocht bij de heer La Selva

12-05-2015 Het vriendenblad van het Allard Pierson Museum vertelt nog steeds niet onomwonden dat objecten in de collectie een dubieuze herkomst hebben. Nu weer met een publicatie over een wapenuirusting, gekocht bij 'de heer La Selva uit München'. [...]

Scheppergod in spiegelbeeld

07-04-2015 Het Rijksmuseum van Oudheden presenteert een nieuwe aankoop: een Egyptisch reliëf uit de vierde eeuw met de scheppergod Chnoem. Opvallend: het is het spiegelbeeld van een veel oudere afbeelding uit de tijd van Ramses II. [...]

Hoe de tempel in Leiden kwam

04-04-2015 Op 4 april 1979, 36 jaar geleden, is de Taffeh-tempel in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden officieel voor het publiek opengesteld. Volgens een Egyptische archeoloog is de schenking helemaal niet spontaan geweest. Hoe de tempel in Leiden kwam.
[...]

Uitzicht door de eeuwen heen

20-02-2015 Al eeuwen biedt Tonovcov Grad bij het Sloveense Kobarid een prachtig uitzicht. Op de heuvel bevinden zich vlak naast elkaar een nederzetting uit de Late Oudheid en een mitrailleurnest uit WO1. [...]

Herkomst Sappho-papyri blijft vragen oproepen

20-01-2015 De vorig jaar ontdekte papyri met nieuwe gedichten Sappho zijn afkomstig uit de oude en bekende collectie van een Amerikaanse archeoloog. Tenminste, dat zegt ontdekker Dirk Obbink. Toch blijven er vragen. [...]

Getty langs de criminologische meetlat

05-01-2015 De gang van zaken bij het Getty Museum, waar illegale oudheden werden gekocht, belastingconstructies werden bedacht en medewerkers zich verrijkten, blijkt te passen in een criminologisch model.  [...]

Een luxe boerderij aan de rand van het rijk

23-12-2014 Bij Hoogeloon in Noord-Brabant lag in de Romeinse tijd een villa rustica. Wat deed die luxe boerderij in Romeinse stijl aan de rand van het machtige Romeinse rijk? [...]

Heiligdom met paardenbeeldjes ontdekt

11-12-2014 Archeologen van het Rijksmuseum van Oudheden en de Yarmouk Universiteit in Jordanië hebben in de Jordaanvallei een heiligdom uit de zevende eeuw voor Christus ontdekt. Het is het eerste heiligdom uit de Late IJzertijd dat in de Jordaanvallei is ontdekt. [...]

Gij zult geen illegale papyri kopen

09-12-2014 In korte tijd heeft de Green Collection van de Amerikaanse miljardair en overtuigd christen Steve Green een grote verzameling (bijbelse) papyri en oudheden opgebouwd. Er zijn twijfels over de herkomst van enkele papyri in de collectie. [...]

Geen 8 of 9, maar een 7

04-12-2014 De tentoonstelling Carthago in het RMO in Leiden laat de hele geschiedenis van de antieke handelsstad en aartsvijand van Rome zien. Helaas zijn er een paar verkeerde accenten en storende teksten. [...]

Is ie het of is ie het niet?

13-10-2014 Nieuw onderzoek zou hebben aangetoond dat Philippus II toch echt in de Grote Tumulus in Vergina begraven lag. Kan zijn, maar de redenering rammelt. [...]

Romeins verleden van Braga is verborgen

06-10-2014 Het Romeinse verleden van de Portugese stad Braga is voor de fijnproever. Hij zal op zoek moeten naar de verborgen sporen. [...]

Drie Egyptische aankopen

08-09-2014 Maarten Raven, conservator collectie Egypte van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, kan z’n geluk niet op. Hij heeft onlangs drie bijzondere aankopen kunnen doen.
[...]

Archeologie nodig bij economisch onderzoek

11-07-2014 Tot nu toe had archeologisch onderzoek geen rol gespeeld bij de studie van de economische impact van technologische ontwikkeling in het antieke Griekenland. Een recent Belgisch proefschrift over de Laurion-zilvermijnen heeft daarin verandering gebracht. [...]

Het heiligdom zonder naam

20-06-2014 Bij Genainville, een dorpje met amper vijfhonderd inwoners zestig kilometer ten noordwesten van Parijs, liggen de resten van een Gallo-Romeins heiligdom, dat niet alleen bestond uit een grote tempel, maar ook uit rituele bassins, een theater en thermen. [...]

Roofgraver of zondebok?

29-05-2014 Een Duitse metaaldetectoramateur heeft in Duitsland een belangrijke 'barbarenschat' uit de 5e eeuw ontdekt. Archeologen beschuldigen hem van roverij. Terecht of wordt de detectoramateur tot zondebok gemaakt? [...]

Rumoer over hoe oude Egyptenaren stenen sleepten

09-05-2014 Natuurkundige Daniel Bonn van de Universiteit van Amsterdam kreeg veel publiciteit voor zijn bewering dat de Egyptenaren zware stenen over natgemaakt zand vervoerden. Egyptoloog Harco Willems en fysisch geograaf Gert Verstraeten van de KU Leuven zijn het hiermee niet eens. [...]

Schieten op de boodschapper

02-05-2014 Christie's en Bonhams trokken onlangs twee oudheden van een veiling terug. Voor onderzoeker Christo Tsirogiannis reden om de veilinghuizen op te roepen beter onderzoek te doen. Voor Christie's was de berichtgeving in The Times juist aanleiding voor een juridische klacht. [...]

Herkomst op TEFAF geen economisch belang

14-03-2014 Ronkend zegt de TEFAF dat ze er op letten dat alles wat de handelaren in oudheden aanbieden authentiek en van hoge kwaliteit is. Maar over onderzoek naar herkomst en verzamelgeschiedenis geen woord.Een commentaar.
[...]

Op zoek naar de voedselcapaciteit bij de Limes

04-03-2014 Een groepje van vijf wetenschappers geeft op basis van vele data en modellen antwoord op de vraag of in Nederland het landschap en de lokale bevolking bij de Limes konden voldoen aan de behoefte van het Romeinse leger aan hout en voedsel. [...]

Babygraf vertelt over stadsvorming van Satricum

30-01-2014 Sinds 1977 graven Nederlandse archeologen de Latijnse stad Satricum op. Na jaren van bijzondere vondsten leek de campagne van 2013 op een tegenvaller uit te draaien. En toen was er ineens een babygraf. Uit een totaal onverwachte periode. Maar wel een grafje dat meteen meer vertelde over de vroege stadsvorming van Satricum. [...]

Camee in RMO na politieke uitruil

17-01-2014 Het RMO in Leiden heeft de collectie gemmen en cameeën van het onlangs gesloten Geldmuseum overgenomen. Een van de nu tentoongestelde topstukken is de Grote Camee van Constantijn, met een rijke culturele biografie. [...]
abonnee worden?

Benieuwd naar alle artikelen van Toebosch’ Eigen Tijdschrift? Neem een abonnement voor 20 euro per jaar.

Voor bedrijven en instellingen geldt een aparte regeling, zie Informatie. Een abonnement cadeau geven kan ook door een bericht te sturen.


Friso Keuris


Theo Toebosch
(1963) is journalist en schrijver. Hij schrijft onder andere voor NRC Handelsblad, Elsevier, Museumtijdschrift en Archeologie Magazine. Hij publiceerde tot nu toe vier boeken: Grondwerk (SUN, 2003), Uitverkoren Zondebokken (De Bezige Bij, 2010), De Nieuwezijds Kolk en de Nieuwendijk in dertiende-eeuws Amsterdam (Lubberhuizen, 2011), en in 2014 De eerstgevallenen (De Bezige Bij), over de twee eerste gevallenen van de Eerste Wereldoorlog, over hoe er politiek en maatschappelijk met hun nagedachtenis is omgegaan en wat het oplevert om als eerste in een oorlog te sneuvelen.


Contact
naam*
e-mail* telefoonnummer
uw vraag, verzoek, goede raad, tip en/of algemeen commentaar  
aanmelden jaarabonnement TET
voornaam* tussenvoegsel achternaam*
adres*
postcode* woonplaats*
 
e-mail*  
 
telefoonnummer  
Niet alle gegevens zijn juist ingevoerd
Gebruikersnaam
wachtwoord
Blijf ingelogd
Nog geen inlogcode? Neem dan een abonnement en krijg meteen
toegang tot alle artikelen.
geef hieronder uw e-mailadres op om een nieuw wachtwoord te ontvangen
e-mailadres
U heeft nog het automatisch gegenereerde wachtwoord. Pas hieronder uw wachtwoord aan
gewenste wachtwoord
bevestig gekozen wachtwoord